Czy informacja o upadłości przedsiębiorcy jest widoczna w CEIDG

Tak. Informacja o ogłoszeniu upadłości przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą jest ujawniana w CEIDG. Nie oznacza to jednak, że z wpisu dowiemy się o każdym problemie finansowym firmy albo o samym złożeniu wniosku o upadłość. To istotna różnica. CEIDG pokazuje określone zdarzenia prawne, a nie ocenę kondycji finansowej przedsiębiorcy.

Jeżeli więc przed podpisaniem dużej umowy ktoś sprawdza kontrahenta wyłącznie po statusie „aktywny” lub „zawieszony”, robi to zbyt powierzchownie. Przy większej zaliczce, kredycie kupieckim czy dostawie z odroczonym terminem płatności trzeba sprawdzić również informacje dotyczące upadłości, restrukturyzacji i syndyka, a przy poważniejszej transakcji dodatkowo zajrzeć do Krajowego Rejestru Zadłużonych.

Jaką informację o upadłości pokazuje CEIDG

CEIDG nie ogranicza się do podstawowych danych firmy, takich jak NIP, REGON, adres, kody PKD czy status działalności. Ustawa przewiduje również publikację danych informacyjnych związanych z niewypłacalnością przedsiębiorcy.

W przypadku osoby fizycznej wpisanej do CEIDG ujawniane są między innymi:

• informacja o ogłoszeniu upadłości,
• informacja o zakończeniu postępowania upadłościowego,
• informacja o umorzeniu postępowania upadłościowego,
• dane syndyka,
• informacja o prawomocnym oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza nawet na koszty postępowania albo wystarcza wyłącznie na ich pokrycie,
• informacje związane z określonymi postępowaniami restrukturyzacyjnymi,
• informacja o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli taki zakaz został orzeczony.

Dane te są jawne. W praktyce oznacza to, że kontrahent nie może zażądać usunięcia informacji o trwającej upadłości tylko dlatego, że utrudnia mu ona prowadzenie interesów. CEIDG pełni w tym zakresie funkcję ostrzegawczą dla uczestników obrotu gospodarczego.

Po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorca nadal występuje pod swoją dotychczasową firmą, ale z dodaniem oznaczenia „w upadłości”. Jednocześnie jego majątek objęty postępowaniem staje się masą upadłości, służącą zaspokojeniu wierzycieli. To już nie jest zwykła sytuacja przedsiębiorcy, który ma chwilowe problemy z płynnością.

Trzeba też odróżnić upadłość jednoosobowego przedsiębiorcy od upadłości spółki wpisanej do KRS. CEIDG jest rejestrem przedsiębiorców będących osobami fizycznymi. Jeżeli kontrahentem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółka akcyjna, podstawowym rejestrem firmy jest KRS, a informacje dotyczące postępowania upadłościowego należy weryfikować również w systemach sądowych, przede wszystkim w KRZ.

Praktyczny błąd wygląda zwykle tak: ktoś wpisuje NIP do wyszukiwarki CEIDG, widzi nazwę firmy i uznaje, że „firma istnieje, więc wszystko jest w porządku”. Sam fakt istnienia wpisu nie odpowiada na pytanie, czy przedsiębiorca może swobodnie dysponować swoim majątkiem, czy działa już syndyk i czy zobowiązania trzeba zgłaszać w postępowaniu upadłościowym.

Złożenie wniosku o upadłość to nie to samo co ogłoszenie upadłości

To najważniejszy niuans przy sprawdzaniu CEIDG. Samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest równoznaczne z ogłoszeniem upadłości i nie należy oczekiwać, że każdy taki wniosek automatycznie pojawi się jako informacja o upadłości we wpisie CEIDG.

Postępowanie zaczyna się wcześniej. Przedsiębiorca może złożyć wniosek, sąd może go następnie rozpatrywać, zwrócić, odrzucić, oddalić albo finalnie ogłosić upadłość. Dla kontrahenta różnica jest zasadnicza. Między pojawieniem się poważnych problemów finansowych a wpisaniem informacji o ogłoszonej upadłości może istnieć okres, w którym sam CEIDG nie pokaże jeszcze pełnego obrazu.

Dlatego przy transakcji o większej wartości CEIDG nie powinno być jedynym sprawdzanym rejestrem.

Drugim źródłem jest Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) prowadzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Jest to jawny rejestr dotyczący między innymi podmiotów, wobec których prowadzone są lub były postępowania:

• upadłościowe,
• restrukturyzacyjne,
• dotyczące zakazu prowadzenia działalności gospodarczej.

W KRZ można wyszukiwać osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. System pozwala również wyszukiwać sprawy po sygnaturze. To istotne, ponieważ przepisy Prawa upadłościowego przewidują obwieszczanie także określonych zdarzeń dotyczących samego wniosku o ogłoszenie upadłości.

Jeżeli więc stawką jest faktura na 2 tys. zł z płatnością przy odbiorze, rozbudowany audyt kontrahenta zwykle nie ma ekonomicznego sensu. Jeżeli jednak przedsiębiorca ma otrzymać 50 tys. zł zaliczki, towar za 100 tys. zł z terminem płatności 60 dni albo wielomiesięczny dostęp do usług bez zabezpieczenia, sprawdzenie wyłącznie CEIDG jest zbyt słabą procedurą.

Kolejność powinna być wtedy prosta:

1. sprawdź przedsiębiorcę po NIP-ie, a nie wyłącznie po nazwie,
2. zweryfikuj aktualny status i informacje dodatkowe w CEIDG,
3. sprawdź przedsiębiorcę w KRZ,
4. porównaj dane z umowy z danymi rejestrowymi,
5. przy większej ekspozycji finansowej zweryfikuj także zaległości, sprawozdania lub inne dostępne informacje odpowiednie dla rodzaju kontrahenta.

Niepokój powinny wzbudzać zwłaszcza niespójności. Przykład: sprzedawca prosi o znaczną przedpłatę, rachunek do zapłaty należy do innego podmiotu, dane na umowie różnią się od CEIDG, a osoba prowadząca działalność unika podania NIP-u. Każdy z tych sygnałów osobno może mieć racjonalne wyjaśnienie. Kilka naraz powinno zatrzymać przelew do czasu wyjaśnienia sytuacji.

Co oznacza wpis o upadłości dla kontrahenta i przedsiębiorcy

Informacja o upadłości w CEIDG nie jest zwykłą adnotacją administracyjną. Ogłoszenie upadłości wywołuje bezpośrednie skutki dla majątku przedsiębiorcy i jego wierzycieli.

Z dniem ogłoszenia upadłości majątek należący do upadłego co do zasady staje się masą upadłości. Zarządzanie majątkiem objętym postępowaniem przechodzi w ręce syndyka w zakresie wynikającym z przepisów Prawa upadłościowego. To właśnie dlatego CEIDG ujawnia dane syndyka — dla kontrahentów nie jest obojętne, kto może skutecznie podejmować czynności dotyczące majątku przedsiębiorstwa.

Jeżeli firma, której klient wcześniej wystawił fakturę, została objęta postępowaniem upadłościowym, pierwszą reakcją nie powinno być wysyłanie kolejnych zwykłych wezwań do zapłaty przez następne trzy miesiące. Trzeba ustalić datę ogłoszenia upadłości, sygnaturę sprawy, dane syndyka i sposób zgłoszenia wierzytelności w KRZ.

Podobnie po stronie przedsiębiorcy nie ma sensu próbować „czyścić” CEIDG przez zawieszenie albo zamknięcie działalności. Informacje rejestrowe dotyczą zdarzeń prawnych, które już nastąpiły. Samo wykreślenie działalności nie powoduje natychmiastowego zniknięcia całej historii wpisu. Obowiązujące przepisy przewidują co do zasady usuwanie danych zgromadzonych przed wykreśleniem dopiero po 10 latach od dnia wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG.

To jedna z niedogodności, którą przedsiębiorcy czasem dostrzegają dopiero po fakcie: zakończone postępowanie nie oznacza natychmiastowego zniknięcia jego śladu z publicznego obrotu. Z punktu widzenia wierzyciela jest to potrzebne. Z punktu widzenia osoby odbudowującej biznes po upadłości może utrudniać uzyskanie kredytu kupieckiego, leasingu albo współpracy wymagającej wcześniejszej oceny ryzyka.

Nie można też utożsamiać upadłości z automatycznym zakazem prowadzenia działalności gospodarczej. Zakaz prowadzenia działalności jest odrębnym rozstrzygnięciem. Sam fakt ogłoszenia upadłości nie pozwala więc powiedzieć, że dana osoba nigdy więcej nie może prowadzić firmy. Jeżeli zakaz rzeczywiście został orzeczony i podlega ujawnieniu, trzeba sprawdzić jego treść oraz okres obowiązywania.

Dla przedsiębiorcy, który sam stał się niewypłacalny, ważniejszy od wyglądu wpisu w CEIDG jest termin na podjęcie działań. Prawo upadłościowe przewiduje co do zasady obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wystąpienia podstawy do jej ogłoszenia. Przeczekiwanie problemu wyłącznie po to, aby firma jak najdłużej wyglądała dobrze w CEIDG, jest więc złym kierunkiem. Rejestr jest skutkiem sytuacji prawnej, a nie narzędziem do jej naprawienia.

Więcej informacji na: https://nipmapa.pl

FAQ

Czy w CEIDG widać, że przedsiębiorca ogłosił upadłość?
Tak. Informacja o ogłoszeniu upadłości przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną podlega wpisowi do CEIDG. Ujawniane są również dane syndyka oraz informacje o zakończeniu albo umorzeniu postępowania.

Czy w CEIDG widać samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości?
Nie należy utożsamiać złożenia wniosku z informacją o ogłoszeniu upadłości widoczną w CEIDG. Jeżeli chcesz ustalić, czy wobec przedsiębiorcy toczy się już postępowanie dotyczące wniosku, sprawdź również Krajowy Rejestr Zadłużonych.

Czy informacje w CEIDG są publiczne?
Tak. Dane i informacje udostępniane przez CEIDG są jawne, a dostęp do wyszukiwarki przedsiębiorców jest możliwy online. Do sprawdzenia konkretnej firmy najlepiej używać NIP-u, ponieważ nazwy działalności mogą być podobne.

Czy upadłość przedsiębiorcy oznacza automatyczne wykreślenie firmy z CEIDG?
Nie należy traktować ogłoszenia upadłości jako prostego odpowiednika likwidacji działalności. Upadłość jest postępowaniem dotyczącym niewypłacalności i majątku dłużnika, a informacje o jej przebiegu są ujawniane w rejestrze.

Czy po zakończeniu upadłości informacja od razu znika z CEIDG?
Nie. CEIDG ujawnia również informację o zakończeniu lub umorzeniu postępowania. Samo zakończenie działalności nie oznacza natychmiastowego usunięcia historii wpisu; dane przedsiębiorcy wykreślonego z CEIDG są co do zasady przechowywane przez okres określony ustawowo.

Czy do sprawdzenia kontrahenta wystarczy CEIDG?
Przy małej transakcji często wystarcza jako pierwszy filtr. Przy wysokiej zaliczce, kredycie kupieckim lub długim terminie płatności sprawdź także KRZ. CEIDG odpowiada przede wszystkim na pytanie o status i określone zdarzenia dotyczące działalności, ale nie jest pełnym raportem o wypłacalności firmy.

Jeśli masz zrobić tylko jedną rzecz przed podpisaniem umowy, zacznij od sprawdzenia kontrahenta po NIP-ie w CEIDG i od razu zweryfikuj go w KRZ. Nie opieraj decyzji na samym zielonym statusie „aktywny”. Przy ryzyku finansowym najgroźniejszym błędem jest uznanie, że istniejący wpis w CEIDG oznacza automatycznie bezpiecznego i wypłacalnego kontrahenta.